السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
498
تفسير الميزان ( فارسي )
كسى واجب مىداند كه اين گونه دشمنهاى بشريت را جزو مجتمع بشرى به شمار نياورده و آنان را مستحق تمتع از مزاياى حيات و تنعم به حقوق اجتماعى نداند ، و نيز حكم مىكند بوجوب از بين بردن آنان و يا دست كم استرقاقشان ، علاوه بر اين ، بشر ، حكم فطريش و سنت عمليش هم - تا آنجا كه تاريخ نشان داده - از روزى كه در زمين منزل گزيد تا امروز همين بوده و بعد از اين هم همين خواهد بود . اسلام هم در ساختمان مجتمع دينى خود كه بر اساس توحيد و حكومت دينى اسلاميش بنا نهاده ، عضويت هر منكر توحيد و ياغى از حكومت دين را نسبت به مجتمع انسانى لغو فرموده ، و تنها كسانى را انسان دانسته و عضويت آنان را نسبت به مجتمع بشرى معتبر شمرده كه اسلام ( دين توحيد ) را پذيرفته و يا لا اقل به ذمه و تبعيت حكومت دين گردن نهاده باشد ، بنا بر اين از نظر اسلام كسى كه از دين و حكومت آن و يا ذمه و عهده آن خارج باشد از جرگه انسانيت خارج بوده ، با او همان معامله اى را مىكند كه با غير انسان مىنمايد ، يعنى به انسانها اجازه مىدهد كه او را از هر نعمتى كه خود در زندگيشان از آن استفاده مىكنند محروم ساخته و زمين را از ننگ و لوث استكبار و افسادش پاك كنند ، پس چنين كسى از نظر اسلام هم خودش و هم عملش و هم نتائج همه مساعى و كارهايش مسلوب الحرمة و بى احترام است ، روى اين حساب لشكر اسلام مىتواند چنين كسى را در صورت غلبه و پيروزى اسير نموده و بنده خود قرار دهد . 5 - راه برده گيرى در اسلام چيست ؟ : برده گيرى در اسلام از اين راه صورت مىگيرد كه نخست قشون اسلام خود را براى روبرو شدن با كفار هممرز و همجوار تجهيز نموده آنان را با كلمات حكمتآميز خود و موعظه و مجادله و با حسن دعوت ، به حق دعوت نموده ، آن گاه اگر كفار دعوتشان را پذيرفتند برادرانشان خواهند بود ، به اين معنى كه در هر سود و زيانى با ساير مسلمانان شركت خواهند داشت ، و اگر بعد از اتمام حجت نپذيرفتند در اين صورت يا اين است كه پيرو كتابى از كتابهاى آسمانى هستند و حاضر مىشوند كه به حكومت اسلامى جزيه و ماليات بپردازند كه در اين فرض به حال خود واگذار شده ، در تحت لوا و ذمه اسلام به سلامت زندگى مىكنند ، يا اين است كه با قشون اسلام معاهده اى مىبندند كه در اين صورت چه اهل كتاب باشند و چه نباشند به عهدشان وفا مىشود ، و اگر نه اهل كتابند و نه براى جزيه دادن حاضر ببستن معاهده ، در اين صورت با اعلام قبلى به جهاد و كارزار با ايشان اقدام مىشود ، البته تنها كسانى از آنان كشته مىشوند كه شمشير كشيده و در معركه و ميدان جنگ حاضر شده باشند ، و اما كسانى كه تسليم شده و همچنين مردان و زنان و فرزندان